P.V. Hij had het hooge Voorhoofd heel bleek, geboogd, had recht geloken Donkere oogstreep, en jongensneusje, en proefmond die gedoken In hangsnor, kin in haar, schuin, dat te strooken De hand ging, latjes-hand, leedjes, gebroken Leek 't, nu gezet, zoo 't been, strak voor 'm uitgestoken, - Zat hij niet zoo? Bleek van d'emotie dat, vreemd dier, verstoken Voor mensche' altijd, die 'm jaagde' en in een hok Sloten, schand' voor altijd, nu zijn gesproken Woord hij zou hooren doen, hooren en hopen Liefde van menschen, die hun ooren open Zetten voor hém: las zóo, tonen gebroken, Orglend hervoor, ál-door, uit dat gedoken Hoofd: álmaar bleef de ooglijn geloken, Beefde kinder-hand. Tot groeid', tumultueus, 't schoon, bleek, 't gewroken Hoofd om, handklappe', absolutie volsproken - Lachten, schreiden, d'oogen, opengeloken?   Albert Verwey, 1892

			PAUL VERLAINE Ý 1. Men mocht wel willen in donzen woorden van hem te hooren, nu hij pas dood is en wat zijn leven was voor 't eerste stil gaat worden; stoorden nu woorden niet in zijn beginnen der vredigheid hem toegebracht en in den schuwen ernst betracht door ons, die ons willen bezinnen over het sidderende, dat wij vonden in ons; zóó het opeens lag neer in donker, lijden van een zeer verborgen iets en zeer geschonden. 2. Hoe zoet gesloten, toegesloten en goed geborgen in donkernis buiten, waar lente komende is met regen onder de lucht de bloote een man, die heeft zijn afgewende leven stil voor zich heen gevoerd, een povere maar een ontroerd teedere en hij in zijn ellende was tot den eenigen zin gekomen des levens: dat wij wezen zouden verscholen, in geduld gehouden en wegverloren, zóó eerst vromen. Een wijze - en om den doode is veel van zoetheid en mijmering gebleven en het bemoeien en dóórleven der menschen heeft aan hem geen deel.   J.H. Leopold, januari 1896

			AAN PAUL VERLAINE Ik heb, als gij, verwijld in 't slot van avondrood En in dien toren, waar van sluimer-witte muren Een huivere uchtend klaart. Ik mat des levens uren Alleen aan d'eigen hartslag, en mijn dag vervlood Van stilte in leeger stilte. Slechts de Dood ontsloot En sloot mijn eenzaamheid, de dienaar, die zijn duren En strengen plicht volbracht, en zwijgend me aan bleef turen, Terwijl ik zwijgend nam en at, wat hij me bood. En waar ik asch gegeten heb en tranen dronk, Hoorde ik de Stem, die u eens riep uit uwe pijnen, En wist niet of uw pijnen of de mijne schreiden. Maar schaamle woorden kwamen - vreemd en schuw - omschijnen De Stem die, sprakeloos, blijft spreken door de tijden, Uw woord, dat schreien blijft, waar het in Licht verklonk.   Marie Koenen, 1916

			LITERATUUR-LES Verlaine heeft slecht geleefd en was heel dikwijls dronken. Hij had een lelijk gezicht, ons heeft hij gedichten geschonken. Het mooiste is "Sagesse", dat schreef hij in staat van genade. Van de rest deugt niet veel, toen was hij met zonden beladen. O, Paul, o, Verlaine, Ik kots van de poëzie, Geef mij La Fontaine que j'aime à la folie.   Mien Proost, 1929

			BALLADE Verlaine sleepte voort zijn lijdensketen Van zonde aan straf geschakeld zonder slot, Heeft den hem toegewezen tijd gesleten In beurtgezang van lust en zucht naar God. In de gevangenis, bij 't stomp verkwijnen In 't dranklokaal, of op een kil terras, Voelde hij als wroeging vol verwondring schrijnen Waarom voor hem geen plaats op aarde was.   J. Slauerhoff, 1930

			VERLAINE STERFT Een kamer, een tafel, een bed, grillige bloemen van ijs waaieren wit aan het raam - de nacht staat over Parijs. Een oud man weet zich alleen, geen hand die de zijne vindt; zelfs niet eens de goede troost van een enkel glas absinth. De muren zijn verveloos in het armzalig vertrek, waar ik, denkt Paul Verlaine, alleen, als een hond verrek. Hij sluit de oogen vermoeid - Mathilde, prèsqu'enfant, Rimbaud, démon et ange, Lucien, fort et brillant, Philomène et Eugénie - ne pensez qu'à vos amours - een leven weerloos zwalkend tusschen kind en hoer. Een kamer, een tafel, een bed, bloemenwaaiers van ijs - zoo crepeerde Paul Verlaine, rue Descartes, Parijs.   Jan R.Th. Campert, 1934

			VERLAINE De wereldwijzen zijn de onwijsten, De onnoozle flinken, die vanzelf Zich wringen in de krapste lijsten, Zich krommen onder elk gewelf. Wat geeft het lot aan de gedweesten, De dienenden mèt heug en meug? Een vorm, gebootst op geijkte leesten, Een zure bete, een muffe teug. De wereld is een sluw belover, Een bieder vol arglistigheid. Maar slaat gij toe - gij houdt niets over, Gij zijt èn koop èn koopsom kwijt. Waarom dan 't hart te laten derven, Den weg langs naar het eind der reis, En niet gelijk Verlaine sterven: Dichter en dronken, vuil en wijs.   J.C. Bloem, 1938